Rüya Gören Teknoloji; Arşiv Rüyası

Hayal etmek insana sunulan bir lütuf mudur? Peki ya rüya görmek? Sizce makineler rüya görebilirler mi?

58

Hayal etmek insana sunulan bir lütuf mudur? Peki ya rüya görmek?

Tüm günümüzü bir şekilde ya dolu dolu ya da hiç bir şey yapmadan geçirebiliyoruz. Ancak illaki o gün içerisinde karşılaştığımız durumlar olabiliyor ve beynimiz, haberimiz olmadan bu durumları belleğine kaydediyor. Gece oluyor ve biz uyuyoruz. Gözlerimizi kapattığımızda bazen derin bir boşluk görüyoruz ve gün içinde duyduğumuz o sesler yankılanıyor zihnimizde. Bazen de kendiliğinden oluşan görüntüler bir türlü gitmiyor kafamızın içerisindeki o dünyadan…

Bilim insanları rüya görmenin tamamen bilinçaltı durumu olduğunu savunsa da kimisi için rüyalar gelecekten bir an olabiliyor. Bazı insanlar rüyalarında olacak olayları görebildiklerini iddia ederken bilim insanları bu durumu yaşadıkları olaylara ve yine bilinçaltına bağlıyor.

Bu da epey uzun bir konu aslında ancak size daha ilginç bir şeyden bahsedeceğim; Arşiv Rüyası.

Rüya arşivi demiyorum ki öyle olsaydı aklınızda canlanan çeşitli rüyaların bulunduğu bir arşiv olurdu. Ancak benim bahsettiğim tam tersi olan “Arşivlerin rüyası”. 

Sizce makineler rüya görebilirler mi?

Teknolojinin durmadan gelişmesiyle beraber gelen makineler, robotlar ve yapay zekalar... Gittikçe daha da büyüyorlar ve daha da zeki oluyorlar. Tabi bir gerçek var ki bilim adamlarının son teknolojide yaptıkları robotlar bile pek çok şey yapabilirken, düşünüp kendi hayal güçleri ile ortaya bir ürün çıkaramıyorlar. Kısacası onlar sanatçı değiller. 

Bununla ilgili yine tartışılır tabi ki, bilim insanları yapay zekaların sanatçı olabilmesi için çok fazla uğraşıyorlar. Mesela Barış Özcan bu konuyla ilgili çok anlamlı bir video hazırlamış.

Yapay bir zekaya senaryo nasıl yazdırılır?

Tabi ki arşivine eklenen binlerce senaryonun her bir kelimesini teker teker inceleyip anlamasıyla. Daha sonra da haznesindeki milyonlarca kelimeyi bir araya getirip cümleler kurmasıyla… Eh bu cümleler arka arkada geldiğinde çokta birbiriyle alakalı olamayabiliyor haliyle.

Bu senaryo filme çekilseydi nasıl olurdu sizce?

Onuda yapmışlar ve uzayda ağzına silah dayayıp intihar etmek üzereyken açılan kara delikte çatıdaki adamı görmek gibi tuhaf sahnelerin olduğu bir film çıkmış ortaya.

Peki yapay zeka beste yapabilir mi?

Senaryosunu yazdığı filme bir de beste yapmış haznesine eklenen binlerce şarkıdan yararlanarak. Peki ortaya çıkan bunca eserin orjinalliği nedir? Gerçekten bunu yapan yapay zeka mıdır?

Peki ya yapay zekanın yaptığı sanatta yapay mıdır?

Bahsettiklerimi izlemek için Barış Özcan’ın videosuna bir göz atın;

Sanatçı olmak tamamen hayal kurmaya bağlı bir şey değil mi? Düşünmek, bir şeyler arasında bağlantı kurmak. Videoda da olduğu gibi, bulutları şekillere benzetmek gibidir sanat yapmak. Bizlerde yaşadıkça öğrenerek düşlüyor, hayaller kuruyoruz. Gün içerisinde yaşadığımız onlarca şeylere bağlı rüyalar görüyoruz. Bunlara bakılacak olursa yeniden soruyorum sizce makineler rüya görebilirler mi?

Ve yine videoda bahsedilen soruyu soruyorum; Androitler elektrikli koyun düşler mi?

Refik Anadol bu konu üzerinde epey çalışmış ve ortaya 1.700.000’i aşkın belgenin bulunduğu bir arşiv çıkarmış. Daha çok bir yapay zeka olan bu arşiv henüz küçük bir çocuk seviyesinde. Haznesine eklenen bilgilerle büyümeye devam ediyor. Geçmişten bu güne dek aklınıza gelebilecek pek çok bilgiyi bulabileceğiniz bu makine bir oda büyüklüğünde. Tavanı ve zemini ayna ile kaplı olan bu odanın duvarları ulaşmak istediğiniz arşivleri görüntüleyen ekranlarla çevrili. 

İşin ilginç kısmı ise bu teknoloji kendisine dokunulmadığında bir uyku konumuna geçiyor ve düşünüyor; yani düşlüyor. Haznesinde barındırdığı arşivleri düşünüyor, onlar arasında bağlantı kurmaya çalışıyor. Geçmiş yıllarda yapılan bir tabloya bakıp günümüzde ona benzer başka bir tabloyla bağlantı kurabiliyor. Aynı bizim bilinçaltımızdakilerle bağlantı kurup, gördüğümüz rüyalar gibi…

Makine gelişim aşamasında olduğu için henüz yapabileceklerini bilemiyoruz. Basit görüntülerle sınırlı olsa da arşivler arasında kurduğu bağlantıları izlemek harika bir deneyim olmalı. Yakın gelecekte bu makinenin haznesindeki milyonlarca arşivden yararlanarak senaryolar kurup onları düşlemesi de olası bir durum ki eğer bu olursa, teknoloji tarihinde büyük bir adım atılacak demektir. İnanılmaz tasarımın ise bir Türk bilim adamına ait olması, gerçekten bizler için çok gurur verici bir durum.

Arşiv Rüyası, izleyici tarafından etkileşimli olarak deneyimlenebiliyor; müdahale edilmediğinde “rüyaya dalarak” belgeler arasındaki beklenmedik ilişkiler kuruyor. Rüya sırasında, yapay zekanın arşiv belgeleriyle kurduğu halüsinasyonların oluşturduğu bir mekan izleyicinin karşısına çıkıyor.

Ne demiştik? Bazı insanlar rüyalarında olacak olayları görebildiklerini iddia ediyor.

Evet, teknoloji gelişiyor ve bilim insanları yapay zekalara daha orjinal eserler ürettirmeye çalışıyor. Onlara rüya gördürtüyorlar. Şimdilik bilim adamları bunu programlayarak yapsa da gelecekte yapay zekalar gelişerek kendiliğinden düşünüp bu eylemi gerçekleştirebilirlerse; elektrikli koyun düşlerler mi cidden?

Onların da hayalleri olabilir mi? Peki ya bilinç altlarına dayanarak geleceği yorumlayabilirler mi? 

Rüya gören teknoloji; Arşiv Rüyası’nı deneyimlemek isterseniz 11 hazirana dek Salt Galata’da ücretsiz olarak ziyaret edebilirsiniz.

Teknoloji tutkunlarının yorumlarına bakılacak olursa, cidden hayranlık uyandıran bir tasarım diyebiliriz ki Barış Özcan bu teknolojiyle ilgili, yaratıcısı Refik Anadol ile görüşerek son derece harika bir video hazırlamış.

Yaşıyorken mutlaka izleyin 🙂 

 

İfade Bırak
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid

Bunlarıda beğenebilirsin Diğer yazıları

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.

X